shadow
piątek, 09 październik 2015 12:24

Funkcjonowanie psychospołeczne matek dzieci głuchoniewidomych

Napisał 

Dodatkowe informacje

  • Tytuł w języku polskim:

    Funkcjonowanie psychospołeczne matek dzieci głuchoniewidomych

  • Tytuł w języku angielskim:

    Psychosocial functioning of mothers of the deafblind children

  • Imię i nazwisko autora: Elżbieta Paradowska
  • Imię i nazwisko promotora: dr hab., prof. APS Joanna Głodkowska
  • Imiona i nazwiska recenzentów:

    dr hab., prof. UKSW Jadwiga Kuczyńska - Kwapisz

    dr hab., prof. APS Małgorzata Kupisiewicz

  • Uczelnia: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
  • Rok: 2015
  • Słowa kluczowe w języku polskim: funkcjonowanie psychospołeczne postawy rodzicielskie poczucie skuteczności radzenia sobie z sytuacjami trudnymi i przeszkodami życiowymi poczucie satysfakcji z życia wsparcie społeczne kompetencje rodzicielskie dziecko głuchoniewidome
  • Słowa kluczowe w języku angielskim: psychosocial functioning parental attitudes a sense of efficiency to cope with difficult situations and life obstacles a sense of satisfaction with life social support parental competence deafblind child
  • Streszczenie:

    W literaturze przedmiotu wielu autorów poświęca uwagę problemom związanym z funkcjonowaniem psychospołecznym rodziców dziecka z niepełnosprawnością. Prowadzone badania koncentrują się wokół różnych zagadnień szczegółowych (dotyczą np. postaw rodzicielskich, odczuwania stresu przez rodziców i radzenia sobie z nim). Część autorów zwraca uwagę na szczególną rolę matki w procesie wychowania i rehabilitacji dziecka, wskazując jednocześnie na problemy w jej funkcjonowaniu, które wynikają m. in. z braku wystarczających kompetencji rodzicielskich. Podkreśla się znaczenie pomocy specjalistycznej we wzmacnianiu zasobów niezbędnych w procesie radzenia sobie z napotykanymi trudnościami.

    Wybór tematu podyktowany był m. in. faktem, że – jak wykazał przegląd rodzimej literatury - wśród badanych grup, matki dzieci głuchoniewidomych są na ogół pomijane. Tymczasem sytuacja rodziców tych dzieci, a zwłaszcza matek, na których w największym stopniu spoczywa opieka nad dzieckiem, jego wychowanie i rehabilitacja jest niezwykle trudna. Wiąże się z wypełnianiem zadań wobec dziecka o bardzo złożonych, specjalnych potrzebach. Doświadczane przez matki poważne trudności w wychowaniu dziecka głuchoniewidomego przy braku dostatecznych kompetencji rodzicielskich mogą prowadzić do wystąpienia oraz nasilania się różnych nieprawidłowości w ich psychospołecznym funkcjonowaniu.  Matki te (rodzice) potrzebują z reguły specjalistycznego wsparcia w nabyciu niezbędnej wiedzy i umiejętności – poszerzenia kompetencji rodzicielskich.

    W kontekście zasygnalizowanych zagadnień celem pracy było rozpoznanie sytuacji psychospołecznej matek dzieci głuchoniewidomych w wybranych obszarach.

     Sytuacja psychospołeczna rozpatrywana była w  zakresie:

    • postaw rodzicielskich
    • przekonania o własnej skuteczności radzenia sobie z sytuacjami trudnymi i przeszkodami życiowymi
    • poczucia satysfakcji z życia
    • spostrzegania wsparcia społecznego w swoim otoczeniu
    • oceny (w opinii matek) znaczenia turnusów edukacyjno – rehabilitacyjnych w poszerzeniu kompetencji rodzicielskich.

     

    Dopełnieniem opisu sytuacji psychospołecznej matek było przedstawienie charakterystyki ich głuchoniewidomych dzieci oraz poszukiwanie uwarunkowań oceny poszerzenia kompetencji rodzicielskich.

                W badaniach wzięły udział 54 matki dzieci głuchoniewidomych z całej Polski, uczestniczące wraz ze swoimi dziećmi w turnusach edukacyjno – rehabilitacyjnych organizowanych przez Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym (TPG). Uwzględniając cel badań, zastosowałam metodę sondażu diagnostycznego dobierając odpowiednie techniki i narzędzia badawcze.

                Rezultaty uzyskane w badaniach ukazały zróżnicowanie funkcjonowania psychospołecznego matek dzieci głuchoniewidomych. Pozwoliły przy tym zasygnalizować różne trudności doświadczane przez matki, a tym samym wskazały co ogranicza je w badanych obszarach funkcjonowania psychospołecznego utrudniając wypełnianie rodzicielskich zadań. Ukazały jednocześnie pewne (zróżnicowane indywidulanie) możliwości (zasoby), którymi matki dysponują w tym zakresie.  

                Wyniki przeprowadzonych badań miały też znaczenie praktyczne; pozwoliły wskazać obszary wymagające wzmocnienia przez podejmowanie odpowiednich działań m. in. przez  różne instytucje oraz organizacje pozarządowe.

    _________________________________________________________________________________________________

    Summary:
    In available literature many authors paid attention to the problems associated with psychosocial functioning of parents of a child with a disability. Research focus around various specific issues (eg. parental attitudes, parent’s perception of stress and dealing with it). Some authors pay attention to the particular role of the mother in the education and rehabilitation of the child, while pointing out problems in her  functioning, which are results of  the lack of sufficient parental competence. It is stressed the importance of professional  help in strengthening the parents (mothers) resources necessary in the process of dealing with encountered difficulties.

    The choice of theme has been dictated by the fact that - as revealed by the review of the Polish literature - among various study groups, mothers of the deafblind  children are generally ignored. Meanwhile, the situation of parents of the deafblind children, and especially their mothers, who are responsible in greatest extent for the childcare as well as for their education and rehabilitation are extremely difficult. This involves the fulfillment of the tasks towards the child with a very complex special needs. Serious difficulties experienced by mothers in raising the deafblind child and the lack of parental competence can lead to the onset and  intensification of various abnormalities in their psychosocial functioning.  These mothers (parents) will generally need professional support in acquiring necessary knowledge and skills; they need to increase parental competence.

    In the context of signaled issues, the aim of this study was to identify psychosocial situation of mothers of the deafblind children in selected areas.
     Psychosocial situation was considered in the area of:
    • parental attitudes
    • self-efficacy to cope with difficult situations and obstacles in life
    • sense of satisfaction with life
    • perception of social support in surrounding
    • assessment (in the mothers opinion) of the importance of educational - rehabilitational camps /workshops in extending the parental competence.

    To complete the psychosocial description of mothers situation, characteristics of their deafblind children was presented and it was searched for determinants of the parental competence evaluation.

    The study has been based on experiences of 54 mothers of the deafblind children from across the Poland, participating with their deafblind children in educational - rehabilitation camps/ workshops, organized by the Association for the Welfare of the Deafblind  (Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym - TPG). Taking into account the purpose of  the research, I have applied the method of diagnostic survey selecting appropriate techniques and research tools.

     
    Results obtained in the study showed differences in psychosocial functioning of mothers of the deafblind children. They allowed  also to signal different difficulties experienced by mothers, and thus they indicated what  limits them in the surveyed areas of psychosocial functioning, making it difficult to fulfill parental duties. They appeared at the same time some capabilities, resources (varied individually), which mothers have in this area.
     

    Results of this study had also a practical relevance; they helped  identify areas that need to be strengthening by appropriate activities, including those undertaken by various institutions and NGOs.