shadow
poniedziałek, 24 luty 2014 14:41

Rozwijanie twórczości językowej dzieci przedszkolnych za pomocą metod "Storyline" i "Piramida Skojarzeń"

Napisał 

Dodatkowe informacje

  • Tytuł w języku polskim:

    Rozwijanie twórczości językowej dzieci przedszkolnych za pomocą metod "Storyline" i "Piramida Skojarzeń"

  • Tytuł w języku angielskim:

    Developing language creativity of preschool children by using "Storyline" and "Associations Pyramid" methods

  • Imię i nazwisko autora: Joanna Smogorzewska
  • Imię i nazwisko promotora: Grzegorz Szumski
  • Imiona i nazwiska recenzentów:

    dr hab., prof. UwB Janina Uszyńska-Jarmoc

    prof. M. S. Szymański

  • Uczelnia: Akademia Pedagogiki Specjalnej
  • Rok: 2013
  • Słowa kluczowe w języku polskim: Metody: "Storyline" "Piramida Skojarzeń" dzieci w wieku przedszkolnym twórczość językowa myślenie operacyjne
  • Słowa kluczowe w języku angielskim: Storyline and Associations Pyramid methods preschool age children linguistic creativity operational thinking
  • Streszczenie:
    W badaniu eksperymentalnym, w którym porównywano skuteczność trzech metod edukacyjnych w rozwijaniu twórczości językowej, wzięło udział 157 pięciolatków z przedszkoli w Warszawie. Celem realizowanych badań było:
    - przeprowadzenie analizy twórczości językowej dzieci pięcioletnich pod względem procesu twórczego (jak dzieci zachowują się podczas układania własnej bajki, jak zaczynają pracę nad zadaniem, na ile potrafią zrealizować cel, który przed sobą postawiły, na ile są skupione podczas układania bajki, ile czasu zajmuje im wymyślenie i opowiedzenie bajki itp.) i pod względem wytworu twórczego (analiza tekstów bajek układanych przez dzieci; oceniana była: złożoność semantyczna bajki (stopień i jakość rozbudowania bajki), spójność linii narracji (logika), zwartość pola narracji (liczba i jakość powiązań między bohaterami opowiadania), długość tekstu (liczba słów treściowych), oryginalność tekstu, złożoność syntaktyczna (stosunek zdań prostych i równoważników zdań do zdań złożonych użytych w wypowiedzi) oraz liczba neologizmów (liczba nowo utworzonych przez dziecko wyrazów)). Proces i wytwór twórczy u każdego dziecka oceniany był trzykrotnie - w czasie pretestu, posttestu 1 (przeprowadzonego po zakończeniu zajęć), oraz posttestu 2 (przeprowadzonego w trzy miesiące po zakończeniu zajęć),
    - porównanie skuteczności trzech metod edukacyjnych: Storyline, Piramidy Skojarzeń (grupy eksperymentalne) oraz tradycyjnego czytania bajek (grupa kontrolna) w rozwijaniu twórczości językowej. Grupy przedszkolne zostały losowo przydzielone do jednej z trzech grup i przez trzy miesiące (18 zajęć) brały udział w zajęciach, prowadzonych daną metodą, które były ukierunkowane na rozwijanie twórczości językowej pięciolatków. Zakładano, że metody Storyline i Piramida Skojarzeń będą bardziej skuteczne w rozwijaniu twórczości językowej dzieci, niż tradycyjne czytanie bajek,
    -  porównanie skuteczności metod Storyline i Piramida Skojarzeń. Założono, że metody, ze względu na swoje podstawy teoretyczne i to, że każda z nich ma oryginalnie nieco inne cele i powinna rozwijać inne aspekty kreatywności, z różną skutecznością wpływają na różne obszary twórczości językowej, zarówno pod względem procesu, jak i wytworu twórczego,
    - sprawdzenie, czy wybrane do badań metod wpływają nie tylko na twórczość językową, ale także na poziom myślenia operacyjnego (język i myślenie są ze sobą ściśle związane). W tym celu podczas każdego z badań indywidualnych dzieci poproszono o rozwiązanie zadań obrazkowych (z testu klas) z Testu Myślenia Operacyjnego DMI-2 A. Matczak. Założono, że dzieci, które pracowały metodą Storyline lub Piramidy Skojarzeń, bardziej poprawią swoje umiejętności myślenia operacyjnego, niż dzieci z grupy kontrolnej,
    - sprawdzenie, czy wyższy początkowy poziom myślenia operacyjnego wpływa pozytywnie na skuteczność zastosowanych metod. Założono, że im wyższy poziom myślenia operacyjnego tym lepsza skuteczność zajęć w rozwijaniu twórczości językowej dzieci. 
    W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że:
    - wraz z upływem czasu wszystkie dzieci, biorące udział w eksperymencie, istotnie poprawiły swoje umiejętności układania bajek, zarówno pod względem procesu, jak i wytworu twórczego. Tematyka bajek dzieci była bardzo zróżnicowana. Analiza tekstów opowiadanych przez dzieci to źródło informacji, które pokazuje jak dzieci postrzegają otaczający je świat i jak interpretują bajki, które znają z książek czy telewizji. Dodatkowe porównanie tekstów opowiadań dzieci, które brały udział w zajęciach i które nie brały w nich udziału, wskazuje na fakt, że za pozytywne zmiany w umiejętnościach nie są odpowiedzialne jedynie zmiany rozwojowe, ale także uczestnictwo w zajęciach,
    - stwierdzono, że zaraz po zakończeniu zajęć wyniki dzieci we wszystkich grupach były bardzo zbliżone, ale po trzech miesiącach od zakończenia zauważono, że efekt zajęć w grupach eksperymentalnych (Storyline, Piramida Skojarzeń) był zdecydowanie bardziej trwały niż w grupie kontrolnej,
    - zauważono, że skuteczność metod Storyline i Piramida Skojarzeń jest porównywalna mimo różnych podstaw teoretycznych,
    - potwierdzono przypuszczenie, że wszystkie metody wpływają także na rozwój myślenia operacyjnego, choć ponownie w grupach eksperymentalnych efekt zajęć w trzy miesiące po ich zakończeniu był trwalszy niż w grupie kontrolnej,
    - nie potwierdzono założenia o tym, że skuteczność metod jest uzależniona od poziomu myślenia operacyjnego.