shadow
poniedziałek, 27 styczeń 2014 08:47

Przygotowanie nauczycieli do pracy z uczeniem z niepełnosprawnością – aktualny stan

Napisał 

Uczeń z niepełnosprawnością ma prawo do realizacji kształcenia specjalnego w każdym przedszkolu, szkole lub placówce systemu oświaty położonych w pobliżu miejsca zamieszkania. Zespół nauczycieli i specjalistów powinien być przygotowany na przyjęcie ucznia z niepełnosprawnością i podjęcie pracy z nim, uwzględniając specjalne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz indywidualne możliwości psychofizyczne. Oznacza to, że w każdym zespole powinien być zatrudniony, obok takich specjalistów jak psycholog, pedagog szkolny czy logopeda, również pedagog specjalny, który posiadałby wiedzę i umiejętności pracy z uczniem z każdym rodzajem niepełnosprawności.
Obowiązująca koncepcja przygotowania pedagogów do podejmowania przez nich zadań zawodowych wymaga zweryfikowania. Potrzebne jest rozszerzenie dotychczasowej grupy zawodowej o specjalistów legitymujących się sprofilowanymi kompetencjami, ukierunkowanymi na pracę z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.
Szkoły ogólnodostępne i integracyjne, w odróżnieniu od szkół specjalnych, nie są profilowane ze względu na rodzaj i stopień niepełnosprawności. Ponieważ rodzice decydują o miejscu ich dziecka w systemie oświaty, należy przyjąć, że w każdej placówce integracyjnej i ogólnodostępnej mogą znaleźć się uczniowie z różnym rodzajem i stopniem niepełnosprawności. Dlatego też należy przygotować specjalistów, którzy będą mieli kompetencje do pracy z takimi uczniami. W szkołach specjalnych zatrudnia się specjalistów, których kompetencje i kwalifikacje pozwalają pracować z uczniem z różnym rodzajem i stopniem niepełnosprawności (np. tyflopedagog, surdopedagog, oligofrenopedagog). Przygotowanie do pracy z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w szkole ogólnodostępnej i integracyjnej wymaga innego programu kształcenia.

Regulacje prawne dotyczące zgłoszonego zawodu pedagog specjalny:
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. 2012 nr 0 poz. 426)
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 lutego 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. 2012 nr 0 poz. 174)
• Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. nr 0, poz. 131).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 228, poz. 1490).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z dnia 27 marca 2009 r.).


Opis zawodu pedagog specjalny:
Pedagog specjalny jest specjalistą posiadającym wiedzę i umiejętności do pracy z uczniami z różnymi rodzajami i stopniami niepełnosprawności w przedszkolu i szkole ogólnodostępnej i integracyjnej.

Zadania pedagoga specjalnego obejmują:
• współorganizowanie kształcenia integracyjnego i włączającego dzieci i młodzież z niepełnosprawnością w proces kształcenia i wychowania;
• koordynowanie działań zespołu nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia w zakresie: rozpoznania specjalnych potrzeb edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz opracowywania indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych (IPET) i ich modyfikowania;
• świadczenie różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży z różnymi niepełnosprawnościami, ich rodziców i nauczycieli (zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami)
• prowadzenie, wspólnie z innymi nauczycielami, zajęć edukacyjnych, w których uczestniczą dzieci i młodzież z niepełnosprawnością;
• współpraca z przedszkolami, szkołami i placówkami specjalnymi oraz innymi podmiotami działającymi na rzecz niepełnosprawnych w zakresie wynikającym z potrzeb przedszkola i szkoły ogólnodostępnej i integracyjnej.

Nazwy typowych stanowisk pracy:
• pełnienie funkcji nauczyciela – pedagoga specjalnego zatrudnionego w przedszkolach, szkołach integracyjnych oraz w oddziałach integracyjnych zorganizowanych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych;
• pełnienie funkcji nauczyciela – pedagoga specjalnego zatrudnionego w szkołach i oddziałach ogólnodostępnych, za zgodą organu prowadzącego.

Wymagane wykształcenie (poziom i rodzaj):
• studia wyższe na kierunku pedagogika specjalna i przygotowanie pedagogiczne;
• studia wyższe na dowolnym kierunku, przygotowanie pedagogiczne i studia podyplomowe na kierunku pedagogika specjalna, specjalność edukacja integracyjna i włączająca