shadow
środa, 16 lipiec 2014 09:03

Sprawozdanie z I Międzynarodowej Olimpiady Wiedzy „Intelektualny maraton” dla Młodzieży Niepełnosprawnej, APS 24-28.06.2013. Marta Porembska, Joanna Moleda

Napisał 

Marta Porembska

Joanna Moleda

Zakład Psychopedagogiki Resocjalizacyjnej APS

 

 

Sprawozdanie z I Międzynarodowej Olimpiady Wiedzy „Intelektualny maraton”

dla Młodzieży Niepełnosprawnej, APS 24-28.06.2013.

 

Powinnością kształcenia specjalnego na całym świecie jest przygotowanie osoby niepełnosprawnej do życia w społeczeństwie. Aby zadanie to zostało należycie zrealizowane niezbędny jest stały kontakt jednostki ze środowiskiem, w  którym żyje. Odwiecznie aktualna zasada pedagogiki mówi, że uczyć się życia można tylko tkwiąc w jego nurcie, a nie w izolacji od niego, a więc pierwszym zadaniem pedagoga specjalnego jest uczyć życia osoby, które wydają się tak czy inaczej nieprzystosowane. Doprowadzenie do jak najściślejszej integracji jednostek odchylonych od normy z najbliższym otoczeniem i szerokim społeczeństwem jest podstawowym zadaniem pedagogiki specjalnej. Tej zasady nie trzeba obecnie argumentować. Warto natomiast poszukiwać dróg i sposobów skutecznego włączania osób niepełnosprawnych w otoczenie społeczne. Sposobów tych ciągle mamy niewiele, w dodatku nie wszystkie są udane i charakteryzują się zadowalającą skutecznością.

Realizowana w Polsce praktyka kształcenia uczniów niepełnosprawnych koncentruje się na wypełnianiu funkcji korekcyjno-kompensacyjnej (usuwanie bądź wyrównywanie braków rozwojowych, łagodzenie skutków obciążeń dziedzicznych, usprawnianie zaburzonych funkcji, itp.) Jednocześnie praktyka pokazuje, że w szczególnych okolicznościach osoby określane terminem „niepełnosprawny” są w stanie uzyskać rezultaty niekiedy daleko wykraczające poza osiągnięcia osób sprawnych (wyniki Paraolimiad, dokonania artystyczne, efekty działań samorozwojowych). Tak jest wówczas, gdy proces edukacji osób niepełnosprawnych skierowany jest przede wszystkim na stymulowanie i wzmacnianie ich potencjału rozwojowego, odkrywanie nowych pól aktywności i tworzeniu sytuacji umożliwiających a nawet wymagających przekraczania aktualnych możliwości (por. głośny przypadek J. Świtonia). Aby osiągać powyższe pozytywne efekty, w procesie wspierania rozwoju os. niepełnosprawnych koniecznym staje się wdrażanie nowych form i metod wsparcia indywidualnego prowadzącego do integracji zawodowej i społecznej (Raport: „Niepełnosprawność – nowe spojrzenia, Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych” 2012).

Wizerunek osób niepełnosprawnych w oczach społeczeństwa ulega stopniowej zmianie. Przyczyniają się do tego wszelkie akcje edukacyjne, kampanie społeczne i doniesienia medialne o sukcesach i dokonaniach nie w pełni sprawnych obywateli. Wśród młodzieży niepełnosprawnej uczącej się w wieku 15-20 lat widoczne są następujące bariery i oczekiwania (w oparciu o badania własne APS): a) często zaniżona samoocena, b) niska motywacja do rozwoju indywidualnych uzdolnień; c) potrzeba rywalizacji i odnoszenia sukcesów. W sytuacji wymagającej współzawodnictwa osoby te uczą się zachowań akceptowanych społeczne oraz mają szansę na osiąganie sukcesów, co sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku (w ujęciu jednostkowym i społecznym).

Wychodząc naprzeciw powyższym oczekiwaniom i potrzebom młodzieży niepełnosprawnej, Rektor Akademii Pedagogiki Specjalnej, przy współpracy z  Międzynarodowym Klubem Inteligencji ”GLUON” z Rosji postanowił zorganizować I. Międzynarodowa Olimpiadę Wiedzy pod nazwą „Intelektualny Maraton”.

Główny cel przedsięwzięcia określono jako wspieranie rozwoju intelektualnego młodzieży niepełnosprawnej, ujawnianie potencjału twórczego i kreatywności, podnoszenie jakości pracy nauczycieli oraz  wprowadzanie nowych, aktywnych metod nauczania. Wymiar międzynarodowy projektu miał za zadanie przyczynić się do rozwoju współpracy naukowej uczelni przygotowujących zadania konkursowe, a także do nawiązania kontaktów między ośrodkami kształcenia specjalnego oraz uczniami tych placówek. Dziesięcioletnie doświadczenie Olimpiad w Rosji pokazuje, że osoby niepełnosprawne są gotowe na intelektualne wyzwania XXI wieku, że są gotowe zaadoptować i socjalizować się w wysoko rozwiniętym technologicznie i informacyjnie społeczeństwie i że mogą stać się jego pełnoprawnymi członkami. 

I. Międzynarodową Olimpiadę Wiedzy dla Młodzieży Niepełnosprawnej patronatem objęli: Pani Krystyna Szumilas – Minister Edukacji Narodowej, Pan Adam Struzik – Marszałek Województwa Mazowieckiego, Pani Hanna Gronkiewicz-Waltz – Prezydent M. St. Warszawy, Pan Marek Michalak – Rzecznik praw Dziecka, Pan Prof., dr hab.  Henryk Skarżyński, Pan Piotr Pawłowski – Prezes Fundacji „Integracja” oraz Pani Bożena Walter – Prezes Fundacji TVN.

Inicjatywa spotkała się z szerokim zainteresowaniem w kręgu pedagogów specjalnych na całym świecie. Ostatecznie do Warszawy 24.06.2013. przybyli gimnazjaliści ze szkół specjalnych z Białorusi, Kazachstanu, Rosji (Moskwy i Stavropolu), Słowacji oraz Polski. Łącznie 30 uczestników z dysfunkcjami narządów ruchu, a także zaburzeniami wzroku i słuchu. Każdej grupie towarzyszyło dwóch opiekunów. Wszyscy goście zostali zakwaterowani na Osiedlu Przyjaźń, w akademikach na warszawskich Jelonkach.

Międzynarodowe Jury I. Międzynarodowej Olimpiady Wiedzy dla Młodzieży Niepełnosprawnej stanowili: prof. Vladimir Alminderov (Moskwa), prof. Jan Łaszczyk (APS, Warszawa), prof. Andrey Kravtsov (Moskwa), Victoriya Samkova (Moskwa). Komitetem Organizacyjnym imprezy kierowała dr Joanna Moleda, a wspierały ją mgr Marta Porembska  (Zakład Psychopedagogiki Resocjalizacyjnej) oraz Krystyna Urbańska (Katedra UNESCO). Olimpiada nie odbyłaby się bez ogromnego wsparcia i zaangażowania studentów APS (prym wiodła tu zdecydowanie „resocjalizacja”, ale pojawiali się również ochotnicy reprezentujący inne specjalności). Dzielni wolontariusze towarzyszyli grupom każdego dnia podczas posiłków, wycieczek i w czasie wolnym.

25.06. odbyła się inauguracja Olimpiady, w której wzięło udział kilku znamienitych gości. Otwierając edukacyjne zmagania Rektor Akademii, prof. Jan Łaszczyk powiedział: Łączy nas idea olimpijska. Dawniej towarzyszyła człowiekowi potrzeba ze zmierzeniem się i sprawdzeniem własnej sprawności. Dzisiaj siłę ludzkich mięśni coraz wyraźniej zastępuje siła inteligencji. Ta olimpiada to zmagania intelektualne. Chcemy zaprezentować naszą sprawność intelektualną. Z kolei sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, pan Tadeusz Sławecki, w swoim inauguracyjnym przemówieniu stwierdził, iż Olimpiada wpisuje się w działania na rzecz zwiększania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, służy odkrywaniu i rozwijaniu uzdolnień uczniów, pobudzaniu twórczego myślenia, spojrzeniu na ucznia niepełnosprawnego nie tylko przez pryzmat jego trudności, ale poprzez jego mocne strony, zdolności i zainteresowania. Swoją obecnością mury Akademii zaszczycili również prof. Sławomir Ratajski - sekretarz generalny Polskiego Komitetu ds. UNESCO, pani Karolina Malczyk - pełnomocnik Prezydenta m.st. Warszawy ds. równego traktowania, pani dr Helena Jacošová - Dyrektor Instytutu Słowackiego i Radca Kulturalny Ambasady Słowackiej, pan Marcin Bochenek – dyrektor Projektów Strategicznych firmy NASK (jeden ze sponsorów imprezy), pani Renata Wardecka - Prezes Fundacji „Bo Warto” oraz przedstawiciele Marszałka Województwa Mazowieckiego i Biura Rzecznika Praw Dziecka.

Po ceremonii otwarcia nastąpił mini recital studentów APS – Magdaleny Kordeckiej i Michała Rulaka, a także przedstawienie  w wykonaniu zespołu „DOMINO” z Domu Pomocy Społecznej w Wierzbicy - zwycięzcy OSPARu 2012. Następnie każda drużyna miała czas na prezentację swojego kraju, kultury i języka oraz krótkiego programu artystycznego. Można było m.in. posłuchać rosyjskich piosenek i białoruskiej muzyki, popatrzeć na piękne kazachskie stroje, poznać słowackie zwyczaje czy polskie tradycje. Po południu wszystkie ekipy wraz z polskimi wolontariuszami udały się do warszawskiego Muzeum Sportu i Turystyki, gdzie największym zainteresowaniem uczestników cieszyły się eksponaty związane z niedawnymi Mistrzostwami Europy w piłce nożnej (Euro 2012).

Dnia 26.06. w jednej z sal Akademii, pod czujnym okiem Jury, uczestnicy rozwiązywali zadania o charakterze interdyscyplinarnym z elementami matematyki, fizyki, informatyki i ekologii. Wypełnienie poleceń zajęło uczniom około 4 godzin, niektórzy skończyli zdecydowanie szybciej. W tym czasie wychowawcy grup odwiedzili Muzeum Marii Grzegorzewskiej, gdzie pan Przemysław Radwański zapoznał wszystkich z niezwykłą postacią patronki Uczelni. Po obiedzie Jury olimpiady przedstawiło uczestnikom poprawne rozwiązania wszystkich zadań, a następnie ekipy udały się do Muzeum Powstania Warszawskiego, aby poznać wycinek z historii Polski, w zaprojektowanej w niepowtarzalny sposób ekspozycji muzealnej oddziałującej obrazem, światłem i dźwiękiem.

Następnego dnia organizatorzy zaplanowali dla zagranicznych gości wycieczkę do Centrum Nauki Kopernik, którego mottem jest „zachęcanie do osobistego zaangażowania
w poznanie i zrozumienie świata oraz do wzięcia odpowiedzialności za zmiany zachodzące wokół nas”. Uczestnicy olimpiady z wielkim zainteresowaniem i pasją korzystali z eksponatów dostępnych w CNK. Po południu wszyscy udali się na zwiedzanie Warszawy i pożegnalne zakupy.

28.06. nadeszła chwila, na którą wszyscy czekali. Mianowicie odbyła się uroczysta ceremonia zakończenia olimpiady i ogłoszono zwycięzców. Jury konkursu przyznało nagrody w trzech kategoriach: za najlepsze wyniki w zakresie matematyki, fizyki i informatyki, za najlepsze rozwiązania zagadnień ekologicznych oraz w kategorii generalnej – dla najwyżej ocenionych prac. Zwycięzcą został Alexander Kozlov z Rosji, który główną nagrodę odebrał z rąk przedstawicielki firmy NetCredit, sponsora olimpiady. Pożegnalne słowa do uczestników wygłosili: Rektor Akademii, prof. Jan Łaszczyk, dziękując wszystkim drużynom za udział w olimpiadzie, a także prof. Vladimir Alminderov – Dyrektor Międzynarodowego Klubu Inteligencji ”GLUON” z Rosji, który w swoim wystąpieniu podkreślał wspaniałą atmosferę i doskonałą organizację imprezy, a także unikatowy program kulturalno-oświatowy. Na zakończenie ceremonii ekipa z Moskwy zaśpiewała piosenkę pt. „Życzymy wszystkim szczęścia” (w tłum. na jęz. polski). Następnie wszyscy uczestnicy udali się na ostatni wspólny posiłek, po którym rozpoczęły się odjazdy na lotniska i dworce.

Podczas finałowej gali polscy organizatorzy przekazali flagę olimpiady przedstawicielom ekipy ze Stavropolu (Rosja), gdzie za rok odbędzie się kolejna Międzynarodowa Olimpiada Wiedzy. Do zobaczenia!

Link do galerii zdjęć http://galeria.aps.edu.pl/thumbnails.php?album=126